Byd Bach

  • Rhagfyr 14, 2012 - robphillips

Yn ôl ar ddechrau mis Hydref roeddwn i mewn gweithdy cyfathrebu ar gyfer prosiectau JISC. Fel arfer, roeddwn yn eistedd yn ein clystyrau, sef grwpiau o brosiectau sy’n cysylltu â thrafod gyda’n gilydd er mwyn darparu cefnogaeth a chyngor. Y tri phrosiect arall sydd yn ein clwstwr yw;

Roeddwn ni’n trafod sut roedd pethau’n mynd ar ein prosiectau, a soniais am ein hymdrech i gysylltu gydag unigolion a chwmnïau sydd o bosib yn gwybod pwy sy’n berchen ar hawliau’r deunydd rydym yn bwriadu digido er mwyn gofyn caniatâd. Mae hyn yn dipyn o waith, gyda dros 40 papur newydd sydd angen sylw, heb son am archifau, ffotograffau, llawysgrifau ac ati.

Wedyn, dywedodd Huw sef Rheolwr Prosiect Board of Longtitude bod ei dad wedi bod yn ymchwilio hanes y teulu, a bod ei hen dad-cu, Richard Jones yn cyhoeddi papur Yr Udgorn ym Mhwllheli. Digwydd bod, roedd Yr Udgorn ar restr y papurau lle nad oedd unrhyw wybodaeth ynglŷn â’r hawliau. O ganlyniad, ces i drafodaeth gyda Gareth Jones am hanes y papur, ac mae nifer o ffeithiau diddorol wedi dod i’r golwg.

Roedd Yr Udgorn yn bapur newydd wythnosol a gyhoeddwyd yn y Gymraeg yn bennaf a chylchredwyd ym Mhwllheli a’r cyffiniau. Roedd i’r papur dueddiadau rhyddfrydol ar y cychwyn, ond erbyn tua 1940 yr oedd tipyn mwy cenedlaetholgar. Cofnodai newyddion lleol a chyffredinol, ynghyd a hysbysebion. Perchnogwyd gan Richard Jones.

Dethol cynnwys

  • Mehefin 21, 2012 - robphillips

Dros yr wythnosau diwethaf, rydym wedi bod yn gweithio ar ddewis cynnwys ar gyfer y prosiect. Mae deunydd yn dod o bob un o’r partneriaid, ac yn amrywio o ran fformat. Rydym yn bwriadu cynnwys deunydd archifol, llyfrau a chyfnodolion, llawysgrifau, deunydd clyweledol, lluniau a phapurau newydd fel rhan o’r adnodd ar-lein a gofynnwyd i’r partneriaid i gyd adnabod eitemau o’u casgliadau i’w cyfrannu.

Fel sy’n arfer digwydd yn sefyllfaoedd fel hyn, mae llawer gormod o ddeunydd i’w cynnwys, felly bu’n rhaid i ni dethol . Er enghraifft, yn achos y papurau newydd roedd yn rhaid ystyried pob teitl cyn penderfynu ar restr derfynol. Roedd yn rhaid inni gadw nifer o ystyriaethau mewn cof, ac rydym wedi ceisio a chadw cydbwysedd daearyddol, gwleidyddol ac ieithyddol yn y rhai i’w cynnwys. Felly, mae nifer o deitlau yn y Gymraeg a’r Saesneg, yn ogystal â nifer gyda chynnwys yn y ddwy iaith. Mae papurau newydd o bob ardal o Gymru, ac enghreifftiau o safbwyntiau ceidwadol, rhyddfrydol, radicalaidd, sosialaidd a chrefyddol. Wrth lunio’r rhestr, gofynnwyd am fewnbwn oddi wrth academyddion, felly gobeithio bod detholiad addas o bapurau newydd gyda ni erbyn hyn. Er gwybodaeth, dyma’r teitlau rydym wedi dewis; fe all y rhestr derfynol newid wrth gwrs yn sgil ystyriaethau megis hawliau.

  • Aberdare Leader
  • Abergavenny Chronicle
  • Abergavenny Mail
  • Adsain
  • Amman Valley Chronicle
  • Baner ac Amserau Cymru
  • Barmouth and County Advertiser
  • Barry Dock News
  • Brecon & Radnor Express
  • Brecon County Times
  • Y Brython (Lerpwl)
  • Cambria Daily Leader
  • Cambrian News
  • Carmarthen Journal
  • Carmarthen Weekly Reporter
  • Y Clorianydd
  • Y Cymro
  • Y Darian
  • Denbighshire Free Press
  • Dinesydd Cymreig
  • Y Drafod
  • Y Drych
  • Y Dydd
  • Y Genedl
  • Flintshire Observer
  • Glamorgan Gazette
  • Y Goleuad
  • Gwyliedydd Newydd
  • Haverfordwest and Milford Haven Telegraph
  • Herald Cymraeg
  • Herald of Wales
  • Llais Llafur
  • Y Llan
  • Llanelli Star
  • Llangollen Advertiser
  • Monmouth Guardian
  • North Wales Chronicle
  • The Pioneer (Merthyr Tudfil)
  • Seren Cymru
  • South Wales Weekly Post
  • Y Tyst
  • Yr Udgorn