Gweithdy Dylunio Cyfranogol

  • Chwefror 12, 2013 - robphillips

Ar ddechrau mis Chwefror, mynychais gweithdy arloesol yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru ynghlwm ag un o’i phrosiectau cyfredol ‘Y Rhyfel Byd Cyntaf a’r profiad Cymreig’.  Cynhaliwyd y gweithdy gyda chydweithrediad yr Humanities Research Institute ym Mhrifysgol Sheffield sy’n ymchwilio i ddefnydd ‘Dylunio Cyfranogol’ yn natblygiad gwefannau drwy grwpiau ffocws a gweithdai dylunio.  Pwrpas y gweithdy oedd i ystyried sut mae pobol yn chwilio a beth yw eu anghenion chwilio pan yn defnyddio adnoddau ar-lein er mwyn sicrhau bydd gwefan gorffenedig y prosiect yn ateb gofynion defnyddwyr gwahanol.  Gwariwyd y dydd yn trafod y fath o ffwythiannau yr hoffai’r gwirfoddolwyr weld ar y wefan ac yn dylunio rhyngwynebau amrywiol.

Un thema pendant ddaeth i amlygrwydd oedd y syniad o ‘gysylltu’, yn adlewyrchu pwysigrwydd y cysylltiadau a’r rhyngweithiau rhwng y ffrynt cartref a’r ffrynt Gorllewinol yn ystod y Rhyfel ei hun.  Nodwyd ar ba mor allweddol ydoedd i greu adnodd oedd yn galluogi i ddefnyddwyr chwilio, pori ac, yn bennaf, cysylltu deunydd mewn ffyrdd hyblyg fel y gellid creu naratifau newydd, unigryw a personol.  Trafodwyd yn helaeth ar yr angen i wefannau o’r fath alluogi defnyddwyr i ail-gysylltu gyda deunydd wedi’u digido mewn modd oedd yn adlewyrchol o’r profiad o ymweld ag archif, amgueddfa neu lyfrgell.  Pwysleiswyd hefyd ar bwysigrwydd sicrhau na fydd yr eitemau digidol yn cael eu dad-gysylltu o’r casgliadau y maent yn perthyn iddynt.  Y peryg mwyaf mewn amgylchedd electronig yw i’r eitem gael ei ddad-gysylltu o’i gyd-destun hanesyddol a threfniadol ac, o ganlyniad, i haenen bwysig o wybodaeth ac ystyr cael ei golli.  Mae sut i gyflwyno archif ddigidol felly yn hynod bwysig er mwyn sicrhau nad yw’r cysylltiadau anatod hynny rhwng dogfennau yn cael eu colli.

Braf yw gweld ystyriaeth yn cael ei rhoi i anghenion defnyddwyr o bob cefndir yn y broses o ddylunio gwefan a rhyngwyneb chwilio ar gyfer adnodd digidol, yn enwedig un mor gymhelth o ran cynnwys a’r prosiect yma.

Rhian James